
Kira tespit davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında yeni kira döneminde uygulanacak kira bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesini amaçlar. Dava; kiraya veren tarafından açılabileceği gibi, kiracı tarafından da açılabilir.
Yasal dayanak
Kira bedelinin belirlenmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.
Beş yılı aşan kiralarda hakkaniyet
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde, her beş yılın sonunda ve bunu izleyen yeni kira yılında kira bedeli; hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete göre belirlenir.
Davadan önce arabuluculuk
1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı hâline getirilmiştir. Bu nedenle kira tespit talebi bakımından da öncelikle arabuluculuk süreci işletilmelidir.
Kararın hangi dönemden itibaren geçerli olacağı
Kanuna göre kira tespit davası her zaman açılabilir. Ancak dava, yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmışsa veya kiraya veren bu süre içinde kira bedelinin artırılacağı konusunda yazılı bildirimde bulunmuşsa, belirlenecek kira bedeli yeni dönemin başından itibaren geçerli olur. Aksi hâlde karar, kural olarak sonraki kira döneminden itibaren uygulanır.
Mahkemenin dikkate aldığı ölçütler
- Tüketici fiyat endeksindeki değişim oranı,
- Kiralananın konumu, yaşı ve fiziki durumu,
- Bölgedeki emsal kira bedelleri (bilirkişi incelemesiyle),
- Kira ilişkisinin süresi ve tarafların durumu.
Sonuç
Kira tespit davasında başarı, çoğunlukla sürelerin doğru takibine ve emsal araştırmasının sağlıklı yapılmasına bağlıdır. Taraflardan her biri için yeni dönem başlamadan önce durumun değerlendirilmesi ve gerekli bildirimlerin zamanında yapılması önemlidir.
Kira mevzuatında dönemsel düzenlemeler yapılabilmektedir. Somut uyuşmazlık için yürürlükteki güncel hükümlerin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları zaman içinde değişebileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.



